approved, Bureaucrats, Interface administrators, Members who can see the literature depository, Administrators, uploader
3,867,018
edits
Knorrepoes (talk | contribs) (Created page with '{|width="100%" style="color:black; background-color:#ffffcc;" |width="15%"|50 px|left |width="70%" align="center" |'''Heraldry of the World<br/>Civic her…') |
Knorrepoes (talk | contribs) m (Text replacement - "''' :" to "''':") Tags: Mobile edit Mobile web edit |
||
(42 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
Line 1: | Line 1: | ||
{| | {| class="wikitable" | ||
|- style="vertical-align:top;" | |||
| | |[[File:maastricht.jpg|center|alt=Wapen van {{PAGENAME}}/Arms (crest) of {{PAGENAME}}]] | ||
| | |||
<center>''' {{uc:{{PAGENAME}}}} '''</center><br> | |||
'''Country''': Netherlands [[File:Netherlands.jpg|60 px|right]]<br><br><br> | |||
'''Province''': [[Limburg (provincie)|Limburg]][[File:limburgp.jpg|60 px|right]]<br><br><br> | |||
'''Additions''':<br> | |||
* 1920 [[Oud Vroenhoven]] | |||
* 1920 [[Sint Pieter]] | |||
* 1970 [[Amby]] | |||
* 1970 [[Borgharen]] | |||
* 1970 [[Heer]] (ged) | |||
* 1970 [[Itteren]] | |||
{{#display_map:50.8482,5.7004|width=250|height=250|zoom=7}} | |||
|} | |} | ||
{| class="wikitable" | |||
|+Official blazon | |||
|- | |||
|'''Dutch''' | |||
| Een rood schild, beladen met eene vijfpuntige ster van zilver; het schild van achteren vastgehouden door een engel en gedekt door eene kroon van goud. (NB : de engel is van natuurlijke kleur, gevleugeld van zilver, gekleed van azuur en dragende een gordel van goud) | |||
''' | |- | ||
|'''English''' | |||
NB : de engel is van natuurlijke kleur, gevleugeld van zilver, gekleed van azuur en dragende een gordel van goud | | blazon wanted | ||
|} | |||
===Oorsprong/verklaring=== | |||
Het wapen is officieel verleend op 15 september 1819. | |||
Maastricht was al een belangrijke handelsplaats in de Romeinse tijd. In de Middeleeuwen werd de stad bestuurd door de Prins-bisschop van Luik en de Hertog van Brabant. Sommige burgers waren officieel onderdaan van Luik, anderen van Branbant. In 1372 werd de (al bestaande) stadsraad vastgesteld op 12 leden, 6 van iedere heer. Ook de twee burgemeesters zouden ieder één van de heren vertegenwoordigen. Later werden nog vele wijzigingen doorgevoerd, maar de stadsraad bleef officieel twee heren dienen.De stadsraad, ook de Indivise Raad genoemd, beheerde het stadszegel. | |||
Maastricht was al een belangrijke handelsplaats in de Romeinse tijd. In de Middeleeuwen werd de stad bestuurd door de Prins-bisschop van Luik en de Hertog van Brabant. Sommige burgers waren officieel onderdaan van Luik, anderen van Branbant. In 1372 werd de (al bestaande) stadsraad vastgesteld op 12 leden, 6 van iedere heer. Ook de twee burgemeesters zouden ieder één van de heren vertegenwoordigen. Later werden nog vele wijzigingen doorgevoerd, maar de stadsraad bleef officieel twee heren dienen.De stadsraad, ook de Indivise Raad genoemd, beheerde het stadszegel. | |||
De oudste vermelding van een eigen 'teken' van de stad, dateert uit een document van 1283, dat de regelementen van de stad beschreef. Het 'teyken der stadt Triecht' moest worden aangebracht als merk op koren en andere handelswaar. Wat dat teken was, werd niet vermeld. Hoogstwaarschijnlijk gaat het hierbij al om de ster, aangezien in 1253 en 1263 twee verschillende schepenen van de stad al met een vijfpuntige ster zegelen namens de stad. De magistraat en de stad zelf gebruikten tot in ieder geval het midden van de 14e eeuw voor officiële documenten zegels met de wapens van Luik en Brabant. | |||
In een document van 1413 wordt echter al wel melding gemaakt van een eigen zegel van de stad. In het document staat dat er voortaan gebruik gemaakt moet worden van het zegel, wat in zou kunnen houden dat het stadszegel dus iets ouder is. De oudste bewaarde afdruk dateert van 1423 en is zeer gecompliceerd. Het vertoont twee Gothische nissen, nasst elkaar geplaatst in een rand van aaneengesloten cirkels. In de rechternis staat de H. Lambertus in bisschoppelijk gewaad, met voor zich een perron, het teken der stad [[Liège|Luik]]. In de linkernis staat St. Servaas (de beschermheilige van de stad), ook in bisschoppelijk gewaad, met naast zich het gedeelde wapen Brabant-Limburg. Onderaan het schild, tussen de beide nissen, staat een klein schild met een vijfpuntige ster, het eigenlijke stadswapen. Dit zegel was minimaal tot 1555 in gebruik. | In een document van 1413 wordt echter al wel melding gemaakt van een eigen zegel van de stad. In het document staat dat er voortaan gebruik gemaakt moet worden van het zegel, wat in zou kunnen houden dat het stadszegel dus iets ouder is. De oudste bewaarde afdruk dateert van 1423 en is zeer gecompliceerd. Het vertoont twee Gothische nissen, nasst elkaar geplaatst in een rand van aaneengesloten cirkels. In de rechternis staat de H. Lambertus in bisschoppelijk gewaad, met voor zich een perron, het teken der stad [[Liège|Luik]]. In de linkernis staat St. Servaas (de beschermheilige van de stad), ook in bisschoppelijk gewaad, met naast zich het gedeelde wapen Brabant-Limburg. Onderaan het schild, tussen de beide nissen, staat een klein schild met een vijfpuntige ster, het eigenlijke stadswapen. Dit zegel was minimaal tot 1555 in gebruik. | ||
Line 28: | Line 37: | ||
In 1535 wordt melding gemaakt van een kleinzegel van de stad. Op dist zegel staan een zittende engel, met uitgespreide vleugels, en met een schuingeplaatst schild voor zich met de ster. Eenzelfde afbeelding komt voor op een serie zegels tot het eind van de 18e eeuw. Wel is op sommige zegels de engel zittend, op andere staand, maar de voorstelling als geheel blijft hetzelfde. De voorstelling van deze zegels is, met toevoeging van de kroon, verleend in 1819. De stad voerde op de zegels nooit een kroon, de kroon werd toegevoegd omdat Maastricht de hoofdstad van de provincie was en dus tot de voornamere steden behoorde. De kroon ontbreekt op de tekening in het register van de Hoge Raad van Adel, maar staat wel op het officiele diploma. | In 1535 wordt melding gemaakt van een kleinzegel van de stad. Op dist zegel staan een zittende engel, met uitgespreide vleugels, en met een schuingeplaatst schild voor zich met de ster. Eenzelfde afbeelding komt voor op een serie zegels tot het eind van de 18e eeuw. Wel is op sommige zegels de engel zittend, op andere staand, maar de voorstelling als geheel blijft hetzelfde. De voorstelling van deze zegels is, met toevoeging van de kroon, verleend in 1819. De stad voerde op de zegels nooit een kroon, de kroon werd toegevoegd omdat Maastricht de hoofdstad van de provincie was en dus tot de voornamere steden behoorde. De kroon ontbreekt op de tekening in het register van de Hoge Raad van Adel, maar staat wel op het officiele diploma. | ||
De ster zelf is waarschijnlijk ontleend aan een oude kapel, behorend tot het Kapittel van O.L. Vrouw. De kapel bevatte een beeld van Maria, dat onder de naam Stella Maris door de rivierschippers werd vereerd. Dit is een meer gebruikte naam voor de H. Maria. Op de borst van het beeld zou de sprekende ster (Stella) aangebracht zijn geweest. In 16e eeuwse documenten wordt dit beeld ook als oorsprong vermeld. In 1520 wordt ook het wapen beschreven, zoals het voorkwam op een molen in Rothem, namelijk het schild met de ster, gehouden door een jonge maagd, het hoofd omgeven door een stralenkrans. Het gaat daarbij due niet om een engel, maar om Maria. De oudste afbeelding van het wapen met een engel dateert van een gevelsteen uit 1479. Gedurende de 16e eeuw komen als schildhouder zowel de maagd als de engel veelvuldig voor. Bij de bouw van het raadhuis werd specifiek aangegeven dat het wapen met de engel aangebracht moet worden. | De ster zelf is waarschijnlijk ontleend aan een oude kapel, behorend tot het Kapittel van O.L. Vrouw. De kapel bevatte een beeld van Maria, dat onder de naam Stella Maris door de rivierschippers werd vereerd. Dit is een meer gebruikte naam voor de H. Maria. Op de borst van het beeld zou de sprekende ster (Stella) aangebracht zijn geweest. In 16e eeuwse documenten wordt dit beeld ook als oorsprong vermeld. In 1520 wordt ook het wapen beschreven, zoals het voorkwam op een molen in Rothem, namelijk het schild met de ster, gehouden door een jonge maagd, het hoofd omgeven door een stralenkrans. Het gaat daarbij due niet om een engel, maar om Maria. De oudste afbeelding van het wapen met een engel dateert van een gevelsteen uit 1479. Gedurende de 16e eeuw komen als schildhouder zowel de maagd als de engel veelvuldig voor. Bij de bouw van het raadhuis werd specifiek aangegeven dat het wapen met de engel aangebracht moet worden. | ||
Nadien is eigenlijk nog alleen de engel, in verschillende vormen, als schildhouder gebruikt. Behalve het stadsbestuur voerden ook de diverse rechtbanken van de stad zegels. Zowel de Luikse als de Brabantse rechtbanken voerde in eerste instantie zegels met resp. een heilige (de H. Lambertus) en een bisschop (St. Servaas). In de loop van de 17e eeuw gaan beide rechtbanken over tot zegels met het stadswapen. | Nadien is eigenlijk nog alleen de engel, in verschillende vormen, als schildhouder gebruikt. Behalve het stadsbestuur voerden ook de diverse rechtbanken van de stad zegels. Zowel de Luikse als de Brabantse rechtbanken voerde in eerste instantie zegels met resp. een heilige (de H. Lambertus) en een bisschop (St. Servaas). In de loop van de 17e eeuw gaan beide rechtbanken over tot zegels met het stadswapen. | ||
===Afbeeldingen=== | |||
| | <gallery widths=250px heights=200px perrow=0> | ||
| | File:Maastrichtgo.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in de Armorial Gorrevod (1460) | ||
| | File:maastricht1486.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in het Wernigeroder Wappenbuch (+/-1486-1492) | ||
File:Maastrichtjr.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in de Armorial Jörg Rügen (1495) | |||
File:Maastricht1514.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in een manuscript uit 1514 | |||
File:Maastricht1543.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in een 16e eeuws manuscript | |||
File:Maastricht1558.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in een manuscript uit 1558 | |||
File:Maastricht16.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in een [[:Category:Windhag city arms|16e eeuws manuscript]] | |||
File:Maastrichtvr.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in een 16e eeuws manuscript | |||
File:Maastricht1576.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in een manuscript uit 1576 | |||
File:Maastricht17.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in een 17e eeuws [https://bm-lille.fr/patrimoine/digital-viewer/c-16435 manuscript] | |||
File:Maastricht1650.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in een manuscript uit 1650 | |||
File:Maastricht.hes.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in het [[Wapen- en Vlaggenboek Hesman|Wapen- en Vlaggenboek van Gerrit Hesman]] uit 1708 | |||
File:maastricht-diploma.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapendiploma van Maastricht (kleuren van het schild in de tijd verkleurd) | |||
File:maastricht5.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een historisch pand op het Vrijthof | |||
File:maastricht2.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op het stadhuis van Maastricht ([http://home.planet.nl/%7Evers1297/maastrichtw01.jpg|center bron]) | |||
File:maastricht4.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op glas-in-lood in het station | |||
File:maastrichtz1.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Oud zegel van de stad (jaar onbekend) | |||
File:maastrichtz2.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Oud zegel van de stad (jaar onbekend) | |||
File:maastrichtz3.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Oud zegel van de stad (jaar onbekend) | |||
File:maastricht.ok.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in de [[Oldenkott]] albums +/- 1910 | |||
File:maastricht.hag.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in de [[Koffie Hag albums]] +/- 1930 | |||
File:maastricht.tile.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op [[:Category:Heraldic_tiles|heraldische tegels ]] | |||
File:maastricht1.tile.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|> | |||
File:2015.wi2.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [[Willem II]] bandje | |||
File:maastricht.hud.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [[Hudson]] bandje | |||
File:maastricht.tur.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [Turmac]] zijdje | |||
File:maastricht.nsk.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in een [[Nederlands steden kwartet|kwartetspel]], 1970s | |||
File:maastricht.swk.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen in een [[Steden wapen kwartet|kwartetspel]], 1950s | |||
File:maastricht.lima.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [[Wapens en Kerken|kaart]], 1930s | |||
File:maastricht.hema.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [[Hema|lucifersetiket]], 1965 | |||
File:Maastrichtp10.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel 1969 | |||
File:Maastrichtp6.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel 1972 | |||
File:Maastrichtp5.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel 1975 | |||
File:Maastrichtp.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel 1977 | |||
File:Maastrichtp7.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel 1978 | |||
File:Maastrichtp11.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel 1982 | |||
File:Maastrichtp8.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel 1983 | |||
File:Maastrichtp2.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel 1987 | |||
File:Maastrichtp9.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel 1988 | |||
File:Maastrichtp3.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel 1990 | |||
File:Maastrichtp1.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel politie 1971 | |||
File:Maastrichtp4.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Poststempel politie 1990 | |||
File:Maastricht.suiker.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]] | |||
File:Maastricht2.suiker.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]] | |||
File:Maastricht3.suiker.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]] | |||
File:Maastricht7.suiker.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]] | |||
File:Maastricht8.suiker.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]] | |||
File:Maastricht10.suiker.jpg|alt=Wapen van Maastricht/Arms (crest) of Maastricht|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]] | |||
</gallery> | |||
[[ | [[Civic Heraldry Literature - Netherlands (Heraldische literatuur - Nederland)|'''Literatuur''']]: Eversen en Meulleners, 1900. | ||
{{nl}} | |||
{{media}} | |||
[[Category: | [[Category:Nederlandse gemeentewapens M]] | ||
[[Category:Limburg (Nederland)]] | [[Category:Limburg (Nederland)]] | ||
[[Category:Granted 1819]] | [[Category:Granted 1819]] |
edits