Harderwijk: Difference between revisions
Knorrepoes (talk | contribs) |
Knorrepoes (talk | contribs) m (Text replacement - " :" to ":") Tags: Mobile edit Mobile web edit |
||
(19 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
Line 1: | Line 1: | ||
{{ | {| class="wikitable" | ||
|- style="vertical-align:top;" | |||
|[[File:harderwy.gif|center|alt=Wapen van {{PAGENAME}}/Arms (crest) of {{PAGENAME}}]] | |||
''' | | | ||
<center>''' {{uc:{{PAGENAME}}}} '''</center><br> | |||
'''Country''': Netherlands [[File:Netherlands.jpg|60 px|right]]<br><br><br> | |||
'''Province''': [[Gelderland]][[File:Gelderla.jpg|60 px|right]]<br><br><br> | |||
{{#display_map:52.3484,5.6262|width=250|height=250|zoom=7}} | |||
|} | |||
{| class="wikitable" | |||
''' | |+Official blazon | ||
|- | |||
NB : de kroon heeft 5 bladeren; de leeuwen zijn getongd van keel en het geheel staat op een grond van sinopel | |'''Dutch''' | ||
| Van blaauw bezaaid met goude blokken, waaroverheen een klimmende leeuw van hetzelfde metaal. Het schild ter wederzijde vastgehouden door een klimmende leeuw van goud en gedekt met een kroon van hetzelfde. (NB: de kroon heeft 5 bladeren; de leeuwen zijn getongd van keel en het geheel staat op een grond van sinopel) | |||
|- | |||
|'''English''' | |||
| blazon wanted | |||
|} | |||
===Oorsprong/verklaring=== | |||
Het wapen is officieel verleend op 15 juli 1818. | |||
Harderwijk verkreeg op 11 juni 1231 stadsrechten van Otto II van Gelre. Of er direct een zegel en wapen is ontworpen is niet bekend. Het oudste zegel van de stad is bekend van een afdruk uit 1263. Dit zegel vertoont een kogge, naast de mast voorzien van een ster en een vijfbladerige Gelderse roos. Dit zegel bleef tot 1386 in gebruik. | Harderwijk verkreeg op 11 juni 1231 stadsrechten van Otto II van Gelre. Of er direct een zegel en wapen is ontworpen is niet bekend. Het oudste zegel van de stad is bekend van een afdruk uit 1263. Dit zegel vertoont een kogge, naast de mast voorzien van een ster en een vijfbladerige Gelderse roos. Dit zegel bleef tot 1386 in gebruik. | ||
Als tegenzegel verschijnt reeds in 1272 een leeuw op een schild met blokken. Het rondschrift vermelt dat het hierbij gaat om het schild van de graven van Gelre. Eenzelfde afbeelding verschijnt in 1410 op het kleinzegel van de stad. Het gaat hierbij nu dus duidelijk om het stadswapen, niet meer het (inmiddels) hertogelijke wapen. Ook de latere stadszegels vertonen het wapen. | Als tegenzegel verschijnt reeds in 1272 een leeuw op een schild met blokken. Het rondschrift vermelt dat het hierbij gaat om het schild van de graven van Gelre. Eenzelfde afbeelding verschijnt in 1410 op het kleinzegel van de stad. Het gaat hierbij nu dus duidelijk om het stadswapen, niet meer het (inmiddels) hertogelijke wapen. Ook de latere stadszegels vertonen het wapen. | ||
Line 34: | Line 36: | ||
Opvallend is hierbij het gebruik van de spreuk, die niet officieel is bevestigd. Tussen 1920 en 1979 voerde de gemeente de leeuwen ook getongd en genageld van keel. Aan deze praktijk is tegenwoordig een einde gemaakt | Opvallend is hierbij het gebruik van de spreuk, die niet officieel is bevestigd. Tussen 1920 en 1979 voerde de gemeente de leeuwen ook getongd en genageld van keel. Aan deze praktijk is tegenwoordig een einde gemaakt | ||
===Afbeeldingen=== | |||
<gallery widths=250px heights=200px perrow=0> | |||
| | File:harderw2.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Het oudste zegel van de stad. (Uit: Ewe, 1972) | ||
File:harderw2a.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Het oudste zegel aan een oorkonde van 29 september 1370 (Archief Lübeck) | |||
File:Harderwijk1514.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Het wapen in een manuscript uit 1514 | |||
File:Harderwijk16.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Het wapen in een [[:Category:Windhag city arms|16e eeuws manuscript]] | |||
File:Harderwijk1650.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Het wapen in 1650 | |||
File:harderwijkz1.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Oud zegel van de gemeente uit de Franse Tijd | |||
File:harderwijk.ok.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Het wapen in de [[Oldenkott]] albums +/- 1910 | |||
| | File:harderwijk.hag.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Het wapen in de [[Koffie Hag albums]] +/- 1930 | ||
File:harderwijk.tile.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Het wapen op een [[:Category:Heraldic_tiles|heraldische tegel]] | |||
File:harderwijk2.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Het wapen op een putdeksel | |||
File:harderwijk3.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Het wapen in het oude stadhuis | |||
File:Harderwijkb.jpg|alt=Wapen van Harderwijk/Arms (crest) of Harderwijk|Briefhoofd, +/- 1995 | |||
</gallery> | |||
[[Civic Heraldry Literature - Netherlands (Heraldische literatuur - Nederland)|'''Literatuur''']]: vdBergh, 1878; Mars, 1980; Blaeu, J.: Tetrarchis Ducatus Gelriae Arnhemensis five Veluvia, 1662 (kaart) | |||
{{nl}} | |||
{{media}} | {{media}} | ||
[[Category:Nederlandse gemeentewapens H]] | [[Category:Nederlandse gemeentewapens H]] | ||
[[Category:Gelderland]] | [[Category:Gelderland]] | ||
[[Category:Granted 1818]] | [[Category:Granted 1818]] |
Latest revision as of 11:12, 11 August 2024
Country: Netherlands Province: Gelderland |
Dutch | Van blaauw bezaaid met goude blokken, waaroverheen een klimmende leeuw van hetzelfde metaal. Het schild ter wederzijde vastgehouden door een klimmende leeuw van goud en gedekt met een kroon van hetzelfde. (NB: de kroon heeft 5 bladeren; de leeuwen zijn getongd van keel en het geheel staat op een grond van sinopel) |
English | blazon wanted |
Oorsprong/verklaring
Het wapen is officieel verleend op 15 juli 1818.
Harderwijk verkreeg op 11 juni 1231 stadsrechten van Otto II van Gelre. Of er direct een zegel en wapen is ontworpen is niet bekend. Het oudste zegel van de stad is bekend van een afdruk uit 1263. Dit zegel vertoont een kogge, naast de mast voorzien van een ster en een vijfbladerige Gelderse roos. Dit zegel bleef tot 1386 in gebruik.
Als tegenzegel verschijnt reeds in 1272 een leeuw op een schild met blokken. Het rondschrift vermelt dat het hierbij gaat om het schild van de graven van Gelre. Eenzelfde afbeelding verschijnt in 1410 op het kleinzegel van de stad. Het gaat hierbij nu dus duidelijk om het stadswapen, niet meer het (inmiddels) hertogelijke wapen. Ook de latere stadszegels vertonen het wapen.
Een vermelding van het bestaan van een stadswapen dateerrt echter pas vanuit 1566. De kleuren zijn bekend uit de Steden atlas van Blaeu uit 1648, die het wapen afbeeld van azuur met een leeuw van goud en 14 turven.
Of de leeuw overgenomen is van het wapen van Otto II van Gelre is niet duidelijk. Ook bestaat er veel onenigheid of het hier de leeuw van Nassau betreft. Een aantal schrijvers geeft aan dat het de Nassause leeuw is, anderen weerspreken dat echter. In de loop der tijden is het wapen op diverse manieren afgebeeld, regelmatig staat de leeuw gespiegeld (zoals op een kaart van Blaeu uit 1662), het aantal blokjes varieert sterk, evenals de positie (horizontaal of verticaal). De schildhouders verschijnen in de 17e eeuw op een stadszegel. De leeuwen worden zowel klimmend als aanziend afgebeeld. Ook de kroon varieert, maar meestal wordt wel een vijfbladerige kroon gebruikt.
De gemeente vroeg in 1815 en in 1818 (er was geen bericht gekomen op de eerste aanvraag) het wapen aan, als zijnde de Nassause leeuw. Het lint met de tekst Civitatis Hardervicenae Insigne werd wel aangevraagd, doch niet toegekend. Ook had de gemeente 14 blokken aangevraagd, de Hoge Raad van Adel beschreef het wapen echter als bezaaid met blokken, waarbij het aantal en plaats er niet toe doen. Ook werden de drie leeuwn volledig van goud uitgevoerd, in plaats van getongd en genageld van keel, zoals de gemeente wilde.
Opvallend is hierbij het gebruik van de spreuk, die niet officieel is bevestigd. Tussen 1920 en 1979 voerde de gemeente de leeuwen ook getongd en genageld van keel. Aan deze praktijk is tegenwoordig een einde gemaakt
Afbeeldingen
Het wapen in een 16e eeuws manuscript
Het wapen in de Oldenkott albums +/- 1910
Het wapen in de Koffie Hag albums +/- 1930
Het wapen op een heraldische tegel
Literatuur: vdBergh, 1878; Mars, 1980; Blaeu, J.: Tetrarchis Ducatus Gelriae Arnhemensis five Veluvia, 1662 (kaart)
Portaal Nederlandse Overheidsheraldiek
Portaal Nederlandse heraldiek |
Onderdeel van: Heraldry of the World |
Nederlandse heraldiek:
Overzeese heraldiek:
|
Nederlandse heraldische verzamelobjecten
|
Contact and Support
Partners:
Your logo here ?
Contact us
© since 1995, Heraldry of the World, Ralf Hartemink
Index of the site